Bekkenfysiotherapie

Wat is bekkenfysiotherapie?

Bekkenfysiotherapie is een erkende specialisatie binnen de algemene fysiotherapie. Het is een titel die is voorbehouden aan ingeschrevenen in het Centraal Kwaliteit Register Bekkenfysiotherapie van het KNGF (Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie).

Bekkenfysiotherapeuten richten zich op patiënten met problemen in het gebied van buik, bekken en lage rug. Niet alleen bij vrouwen, maar ook bij mannen en kinderen. Het bekken, de gewrichtsbanden, de buik -en rugspieren, de bekkenbodem en de bekkenorganen beïnvloeden elkaar wederzijds. Een klacht in het bekken kan bijvoorbeeld leiden tot blaas- of darmklachten en rugklachten en omgekeerd.
 
De spieren in de lage rug, buik en bekken spelen een belangrijke rol bij houding en beweging en de bekkenbodemspieren hebben een belangrijke taak bij plassen, ontlasten, vrijen en zwangerschap. De spieren kunnen te zwak zijn of juist te gespannen of ze worden niet op het juiste moment gebruikt. Niet iedereen voelt deze spieren waardoor bewuste controle soms niet mogelijk lijkt. De bekkenfysiotherapeut kan u helpen de controle hierover te herwinnen.
 
Wat kan de bekkenfysiotherapeut voor u doen?
 
De bekkenfysiotherapeut houdt zich bezig met het voorkomen (door voorlichting en begeleiding) en behandelen van o.a. de volgende klachten:
 
• Ongewild verlies van urine en/ of ontlasting (stressincontinentie)
• Niet te onderdrukken aandrang om vaak te plassen en/of te ontlasten (urgeincontinentie)
• Obstipatie
• Klachten als gevolg van verzakking van blaas, baarmoeder of darmen
• Pijnklachten in onderbuik, rond de anus of de geslachtsdelen
• Seksuele problematiek, samenhangend met functiestoornissen van de bekkenbodem (zoals pijn bij het vrijen)
• Bekkenpijn en lage rugklachten in de periode rond de zwangerschap en bevalling of door andere oorzaken
• Fysiotherapeutische begeleiding bij operaties in de onderbuik. Bijv. prostaat operaties, baarmoederoperaties darmoperaties etc.
• Fysiotherapeutische begeleiding tijdens zwangerschap en bevalling.

Hoe ziet de behandeling bij een bekkenfysiotherapeut eruit?

intake:

Dit onderzoek bestaat uit:
- Uitgebreid gesprek.
- Lichamelijk onderzoek naar houding en beweging, van de lage rug en het bekken, de buik, de bekkenbodem en de ademhaling.
- Het invullen van vragenlijsten: zoals een plas -of ontlastingsdagboek bijhouden.

Tevens kan een inwendig onderzoek gewenst zijn. Hierin is de bekkenfysiotherapeut speciaal opgeleid. Dit onderzoek vindt alleen plaats indien er een indicatie voor is en als u daar toestemming voor heeft gegeven.

Het inwendig onderzoek kan bestaan uit:
- Vaginaal / anaal palpatie.
Tijdens een inwendig onderzoek beoordeelt de bekkenfysiotherapeut de functie van de bekkenbodem.

- Myofeedback.
Met behulp van een probe, die in de schede of anus wordt ingebracht, wordt de activiteit van de bekkenbodem in beeld gebracht. Deze meting wordt zichtbaar gemaakt via een beeldscherm.

- Onderzoek met behulp van een rectale ballon.
Hierbij wordt een klein ballonnetje in de anus gebracht. Deze wordt langzaam met lucht gevuld waarbij gekeken wordt hoe de mogelijkheid tot vulling en het vullinggevoel van de endeldarm is.

Behandelmogelijkheden:

De behandelingen kunnen de volgende onderdelen bevatten:

Oefentherapie
De bekkenfysiotherapeut leert u de spieren rond het bekken te herkennen en te gebruiken. Zodat de bekkenbodem en de omliggende spieren een samenwerkend geheel worden. Verder kan de bekkenfysiotherapeut u helpen de controle te (her)krijgen tijdens de vulling en het legen van de blaas en darmen. Daarnaast krijgt u een persoonlijk advies over o.a. ademhaling, houding en beweging,drinken, voeding en toiletgedrag.

Myofeedback
Met behulp van speciale apparatuur wordt de spierspanning van de bekkenbodem gemeten, deze wordt zichtbaar gemaakt via een beeldscherm. De bekkenfysiotherapeut geeft u opdrachten om de bekkenbodem op verschillende manieren aan te spannen en los te laten en u kunt zelf op het beeldscherm zien wat u doet. Voor veel mensen werkt het erg stimulerend om de activiteit van hun eigen bekkenbodem via een scherm te kunnen volgen. Op deze manier krijgt u een goed inzicht in wat u doet. Tijdens de behandeling ligt u op uw rug of op uw zij. In een later stadium als u zich goed bewust bent van uw bekkenbodem kan het aan- en
ontspannen in specifieke houdingen worden getraind bijv. zitten of staan.

Elektrostimulatie
In sommige gevallen kan bekkenfysiotherapie ondersteund worden door elektrotherapie. Via een probe wordt de bekkenbodem gestimuleerd. Dit kan worden gebruikt voor:
- Verbeteren van het spiergevoel in de bekkenbodem.
- Verminderen van het aandranggevoel of de pijnklachten.

Rectale oefenballon
Bij ontlastingsproblemen als obstipatie en incontinentie kan de rectale oefenballon als hulpmiddel worden gebruikt. Hiermee kan worden getraind op:
- Het leren herkennen van het vullinggevoel.
- Het leren herkennen van de aandrang.
- Het ophouden van de ontlasting.
- De juiste manier van ontlasten.

Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek wordt de beste behandelcombinatie bepaald.

Belangrijk:
• Wilt u voor het onderzoek en de behandeling twee handdoeken meenemen?
• Tijdens de zwangerschap, menstruatie en vlak na een operatie worden er door de bekkenfysiotherapeut geen inwendige onderzoek gedaan.
• Heeft u na het lezen van deze tekst nog vragen, stel deze dan gerust aan uw bekkenfysiotherapeut.